او افزود: تداوم خشکسالی شدید از سال گذشته، کاهش محسوس ذخایر سدها و همزمانی این وضعیت با اوج نیاز آبی کشتهای پاییزه از یک طرف و شروع جنگ تحمیلی، استان را با یکی از شدیدترین تنشهای آبی اخیر مواجه کرده بود.
به نقل از پاون او افزود با وجود، اجرای برنامههای مدیریت یکپارچه خشکسالی و سیلاب و بهرهگیری از تحلیلهای علمی در برنامه ریزی تامین و توزیع منابع آب، موجب دستیابی به سطح قابلتوجهی از شاخص های امنیت غذایی و افزایش تابآوری در بخش های شرب، زیست محیطی و کشاورزی شد.
او اضافه کرد: مدیریت و برنامه ریزی خشکسالی با رویکرد توامان امنیت آبی و غذایی در ابتدای سال آبی، به دلیل کاهش بیسابقه ذخایر سدها، امکان تأمین آب تنها برای بخش محدودی از اراضی پاییزه وجود داشت.مدیر عامل سازمان آب و برق خوزستان با اشاره به اینکه در شروع این سال آبی حجم مفید سدهای مخزنی استان خوزستان تنها 1550 میلیون متر مکعب بود که حدود 3200 میلیون متر مکعب کمتر از زمان مشابه سال قبل آن است، خاطر نشان کرد:در شروع ماه اسفند 1404 نیز که زمان اوج نیاز آبی بخش کشاورزی بود، ورودی سدهای استان 49 درصد کاهش نسبت به شرایط بلند مدت را نشان می داد؛ البته توزیع شدت خشکسالی در همه حوضه ها یکسان نبوده و در سدهای کرخه و مارون به ترتیب با 68 و 59 درصد کاهش ورودی نسبت به نرمال شدیدترین خشکسالی را تجربه کردیم.او اضافه کرد: در این مرحله، با اجرای برنامه های مدیریت مشارکتی با حضور کلیه ذینفعان و اجرای برنامه های بهینه تامین و توزیع منابع آب با مشارکت تمامی دست اندرکاران، حداکثر بهرهوری از منابع آب محدود حاصل شد.صدریان فر با اشاره به اینکه همزمان با شروع ماه اسفند و افزایش نیاز آبی، برنامهریزی مدیریت خشکسالی بر اساس پیشبینیهای فصلی هواشناسی و مدلهای علمی، وارد فاز عملیاتی جدیدی شد، عنوان کرد: یکی از اقدامات کلیدی این دوره، شروع انتقال آب از حوضه دز و کارون به حوضه کرخه از ابتدای ماه اسفند و پس از بررسی های کارشناسی و اخذ رهنمودهای معاون وزیر نیرو در امور آب و آبفا و نیز استاندار خوزستان بود.
او یادآور شد: شناسایی منابع آب مازاد در حوضه دز، امکان انتقال پیوسته آب با ظرفیت کامل به کرخه را فراهم کرد که در نهایت به تأمین مطلوب آب کشتهای پاییزه در حوضه کرخه و همزمان حفظ حجم کنترل سیلاب مناسب در سد دز منجر شد؛ همچنین، انتقال آب از حوضه کارون به کرخه نقش مؤثری در پایداری کشت در حوضه کرخه ایفا کرد.صدریان فر اشاره کرد: در کنار این اقدام فعال سازی کانال سلمان برای ایجاد ارتباط رودخانه کارون و کرخه نور که با همکاری فرمانده سپاه ولیعصر و نیز تاکیدات استاندار خوزستان در این برهه حساس به ثمر نشست و عملیاتی شدن آن نقش کلیدی در مدیریت تنش آبی حوضه کرخه داشت.او ادامه داد: در حوضه های مارون و زهره نیز با وجود عدم اعلام آب قابل برنامه ریزی برای بخش کشاورزی، به دلیل کاهش شدید ذخایر سدهای مارون و چمشیر، پس از درخواست های مکرر نمایندگان کشاورزان و با برگزاری جلسات مدیریت مشارکتی و سازگاری با کم آبی، برنامه های مدیریت ریسک ویژه ای طراحی و در چند مرحله رها سازی آب صورت گرفت که به نوبه خود منجر به تامین آب بیشترین سطح اراضی کشاورزی در یکی از خشک ترین سال های تاریخی شد.صدریان فر گفت: به این ترتیب در انتهای ماه اسفند بخش عمده نیاز آبی کشت های پاییزه به شکل مطلوب تامین و با به ثمر نشستن این کشت ها، اهداف امنیت غذایی تا حدود زیادی محقق شد.
مدیریت یکپارچه سیلاب و تبدیل مخاطره آبی به فرصتصدریان فر با اشاره به اینکه با پیشبینی ورود سامانههای قوی بارشی به حوضههای آبریز منتهی به خوزستان در آستانه سال جدید، تیمهای تخصصی به صورت مستمر رفتار این سامانهها را رصد و تحلیل کردند، عنوان کرد:به همین منظور حداکثر سازی ذخایر سدها، حداقل سازی خسارات سیلاب ناشی از خروجی سدها و یا حوضه های میانی در کنار تامین حداکثری نیازهای زیست محیطی به عنوان اهداف اصلی برنامه ریزی در دستور کار قرار گرفت.او افزود: این مرحله، نمادی از تبدیل شرایط مخاطرات آبی به فرصت بود؛ حجم قابلتوجه بارشها که میتوانست منجر به مخاطرات جدی شود، از طریق تنظیم دقیق خروجی سدها و برنامهریزی جامع برای مدیریت شرایط، به ذخایر ارزشمند آبی در پشت سدها و درون تالابها تبدیل شد.
صدریان فر ادامه داد: در این میان، مدیریت سد دز به دلیل حجم بالای سیلاب ورودی و ملاحظات پاییندست، با حساسیت ویژهای انجام شد و افزایش خروجی آن با تأخیر و پس از کاهش دبی سیلابهای میانحوضهای صورت گرفت تا از همپوشانی و تشدید خطر جلوگیری شود.گفتنی است تا تاریخ 9 فروردین 1405، در اثر فعالیت این سامانه بارشی 2240 میلیون متر مکعب به حجم ذخایر سدهای استان خوزستان اضافه شده است که از این میزان 502 میلیون متر مکعب در سد کرخه، 214 میلیون متر مکعب در سد سیمره، 493 میلیون متر مکعب در سد دز، 825 میلیون متر مکعب در سدهای زنجیره ای کارون، 132 میلیون متر مکعب سد مارون و 22 میلیون متر مکعب در سد جره افزایش حجم داشته ایم.صدریان فر اضافه کرد: علاوه بر مدیریت سیلاب در مخازن سدها، سیلاب های بسیار سنگینی در حوضه های میانی پایین سدها بوقوع پیوست که در این میان شناسایی دقیق محل های با ریسک بالا، آماده سازی نیروهای واکنش سریع و ارسال تجهیزات لازم در کمترین زمان ممکن در کنار هماهنگی های گسترده بین دستگاهی نقش کلیدی در جلوگیری از ایجاد خسارات گسترده ایفا کرد که این اقدامات منجر به ایجاد پایداری زیست محیطی در استان خوزستان شد.مدیر عامل سازمان آب و برق خوزستان خاطر نشان کرد: انتقال آب به تالاب هورالعظیم از تلفیق انتقال آب مازاد از حوضه دز، سیلاب های حوضه میانی و انتقال از حوضه کارون در برخی زمان ها با دبی بیش از 300 مترمکعب در ثانیه صورت گرفت.
او افزود: در تالاب شادگان هم شرایط مشابهی را شاهد بودیم و تامین آب تالاب از طریق فعال سازی تمامی ظرفیت شامل ایستگاه های پمپاژ انتقال از آب کارون، زهکش واحدهای کشت و صنعت نیشکر شرق کارون و سیلاب های حوضه میانی مارون صورت گرفت.صدریان فر ادامه داد: بر این اساس تنها در بازه زمانی 10 روزه ابتدای فروردین، حجمی بالغ بر 113 میلیون متر مکعب به تالاب هورالعظیم و 186 میلیون متر مکعب به تالاب شادگان تزریق شد.او گفت: از ویژگی های مهم دیگر مدیریت این سیلاب تامین پایدار آب شرب در شرایط افزایش کدورت رودخانه ها از طریق انجام مانورهای ویژه جابجایی منبع تامین آب در رودخانه ها بود.شایان ذکر است در دوره پیک سیلاب به دلیل افزایش شدید کدورت آب خصوصا در رودخانه دز، عملا امکان بهره برداری از این منابع آب برای شرب امکان پذیر نبود که این موضوع می توانست تامین آب شرب نزدیک به 50 درصد استان را با مخاطره مواجه سازد به همین دلیل با انتقال منبع تامین از حوضه دز به کرخه در یک دوره کوتاه مدت، تامین آب شرب به شکل پایدار صورت پذیرفت.صدریان فر تاکید کرد: مدیریت میدانی و انسجام بین دستگاهی و هماهنگی بی نظیر بین تیم های برنامه ریزی و عملیاتی درون سازمانی و بین دستگاهی در خانواده صنعت آب و برق شامل سازمان آب وبرق خوزستان، شرکت های آب و فاضلاب، شرکت های توزیع برق اهواز و خوزستان، شرکت برق منطقه ای خوزستان و نیز هماهنگی با سایر دستگاه های اجرایی استان با محوریت استانداری خوزستان یکی از نمونه های موفق در مدیریت میدانی مخاطرات آبی به شمار می آید.او افزود: نکته قابل توجه این است که استان خوزستان در تمام وسعت خود با طیف وسیعی از مخاطرات آبی مواجه است که مباحث کیفی مانند افت کیفیت منابع آب و یا آلودگی های نفتی گرفته تا تنش های خشکسالی و سیلاب و مباحث سازه ای را در بر دارد.صدریان فر یاد آور شد: در بسیاری از مواقع این چالش ها همزمان بوقوع می پیوندد و مدیریت آب را با چالش های بسیاری مواجه می سازد اما رمز موفقیت ما در مدیریت این شرایط، تشکیل تیم های واکنش سریع و هماهنگی این بخش ها با برنامه ریزان است، به نحوی که در بسیاری از چالش ها و مخاطرات آبی، مشابه آبگرفتگی های شهری و سیلاب های دوره بارشی اخیر، تیم های واکنش سریع ما از قبل در مناطق مورد نظر استقرار یافته و مدیریت شرایط را بدست می گیرند.اودر پایان گفت: در اینجا جا دارد از همکاران خود در خانواده بزرگ صنعت آب و برق که در این شرایط سخت بدون وقفه و شبانه روز برای خدمت رسانی پایدار در این حوزه حیاتی فعالیت می کنند تشکر کنم.
